Crime & SafetyLocalNews

IsiXeko sisusa unxibelelwano olungekho mthethweni ePhilippi

21 EyoMsintsi 2023 

PHILIPPI

Abasebenzi bombane besiXeko, iikontraki kunye nee-arhente zoNyanzeliso loMthetho ziqhawule ngempumelelo uqhagamshelo lombane ePhilippi, ngaphandle kobundlobongela obungamkelekanga beqela elincinane labahlali izolo. Uqhagamshelo olungekho mthethweni kwindawo lulayisha ngokugqithisileyo igridi yamandla, nto leyo edla ngokukhokelela kukungabikho okuchaphazela amakhulu abahlali kunye neziseko ezingundoqo ezonakeleyo, okushiya indawo kunye nokujikeleza ngaphandle konikezelo ixesha elide. Ikwayingozi eluntwini nasebantwaneni ingakumbi.

‘Amaqela ethu aqhawule iintambo ngempumelelo kwaye ahlutha iilori ezingaphezu kwesinye ezisetyenziselwa ukuqhagamshelwa ngokungekho mthethweni.

‘IsiXeko sinqwenela ukucaca; siya kuqhubeka nokukhusela iziseko zethu zombane kunye nabo babonelelwa ngombane ngokusemthethweni. Kufuneka sikhusele uluntu lwethu ngokubanzi oluhlala lungenawo amandla ixesha elide ngenxa yoqhagamshelo olungekho mthethweni. Ezi zenzo zingekho mthethweni zikwasonakalisa iziseko ezingundoqo zethu kwaye kuthatha ixesha ukubuyisela, kwakhona kushiya uluntu ebumnyameni. Kukwafuneka sinciphise umngcipheko wokuba amalungu oluntu okanye abantwana babanjwe ngumbane ngenxa yoqhagamshelo olungekho mthethweni olungakhuselekanga. Asiyi kuvumela izenzo zolwaphulo-mthetho zibe nefuthe ekuboneleleni ngabahlali kunye nokhuseleko lwabo.

‘Uqhagamshelo olungekho mthethweni lubeka uxinzelelo olukhulu kwigridi kwaye sibona amatyala amaninzi okucima ixesha elide ngenxa yomonakalo ongekho mthethweni wonxibelelwano. Ukubeka izinto ngendlela eyiyo, xa intambo yombane engaphezulu yonakele ngexesha loqhagamshelo olungekho mthethweni okanye xa yonakaliswa ngenxa yempahla, kungathatha amaqela eSixeko ukuya kutsho kwiiyure ezisi-8 ukulungisa iziseko zophuhliso ezonakeleyo. Uqhagamshelo olungekho mthethweni luqhagamshelwe kwiziseko ezingundoqo ezihamba phezulu, izibane zasezitalatweni, iikhiyoski, izitishi ezincinci kunye neekhebhuli ezingaphantsi komhlaba. Ukulungiswa kweziseko ezingundoqo ezifanayo akulula ukuzinza kwaye siya kwenza konke okusemandleni ethu ukukhusela iziseko ezingundoqo kunye nokubonelela abahlali.

‘Siyaphinda sicela uluntu ukuba lume nathi ngokuchasene nabo bayonakalise, baqhagamshele ngokungekho mthethweni kwaye beme endleleni yokuhanjiswa kweenkonzo. Xela uqhagamshelo olungekho mthethweni kwiSixeko kunye neengcebiso ezingaziwa zamkelekile. IsiXeko sinikezela ngembuyekezo kuye nabani na obonelela ngolwazi olukhokelela ekubanjweni, ekuthinjweni kweempahla ezibiweyo okanye ezingekho mthethweni okanye ekunikezelweni kwempahla engekho mthethweni okanye ebiweyo,’ utshilo iLungu leKomiti kaSodolophu kwezaMandla, uCeba Beverley van Reenen.