Iqela lokhuseleko liza kubekwa kumaziko ezithuthi zikawonke-wonke
31 EyeDwarha 2023 – Intatheli kaDizindaba
KAPA
IsiXeko saseKapa siza kuthumela amanye amagosa ogcino-mthetho kwizibonelelo zothutho lukawonke-wonke kwiKapa liphela ukuze kuthintelwe izenzo zolwaphulo-mthetho, kunyanzeliswe ukuthotyelwa kwemithetho kamasipala nokujongana nemiba yorhwebo olungekho sikweni. Le yenye intsebenziswano enkulu yokhuseleko phakathi kweSixeko noRhulumente weNtshona Koloni. Kule meko, iSebe lezoThutho eNtshona Koloni lixhasa ngemali eli qela – elibizwa ngokuba liQela loKhuseleko lweZibonelelo zezoThutho zikaRhulumente – njengenxalenye yenyathelo elikhuselekileyo lezothutho loluntu.
‘Ngale ntsasa, bendizimase ukuphehlelelwa kweQela elitsha loKhuseleko lweZiko lezoThutho lukaRhulumente eliyinxalenye yeCandelo loNyanzeliso lwezoThutho leSixeko, kwiZiko leDolophu yaseMitchells Plain. Kungekudala eli qela liza kuqalisa ngomsebenzi osebenzayo kumaziko ezithuthi zikawonke-wonke apho kukho imfuneko engxamisekileyo yongenelelo olongezelelweyo lokhuseleko nokhuseleko. Ukusasazwa komsebenzi kuya kusekelwa ekuchongweni indawo ethandwa kakhulu ngabahlalutyi bedatha abasuka kwiSebe lezoThutho loLuntu leSixeko. Oku kuya kuqinisekisa ukuba izibonelelo zisiwa apho zifuneka kakhulu, ngokusekelwe kubungqina obuvakalayo. Ndiyathemba ukuba eli nyathelo libambisene neSebe lezokuHamba eNtshona Koloni liya kuba negalelo kwiinzame zethu zokwenza izibonelelo zezothutho zikhuseleke kubakhweli bethu, abaqhubi bezothutho, nabo bonke abasebenzisa ezi ndawo,’ utshilo uSodolophu weSixeko, uGeordin Hill-Lewis.
IsiXeko sele sinamagosa azinikeleyo asuka kwiYunithi yoNyanzeliso lwezoThutho kwiziphambuka zezithuthi zikawonke-wonke eBellville, iStation Deck kumbindi wesithili samashishini eKapa, naseJoe Gqabi.
‘Iqela loKhuseleko lwezoThutho zikaRhulumente liqela elijikelezayo. Ngoku baxakekile kuqhelaniso kwaye xa sele begqibile, baya kuthunyelwa apho bafuneka khona. Siyazi, umzekelo, kukho imiba yokhuseleko nokhuseleko kwizibonelelo zezithuthi zikawonke-wonke eWynberg, Langa, naseMitchells Plain, ukubala nje ezimbalwa. Baza kube bejikeleza kula maziko behamba ngeenyawo, kwaye benze nohlolo lokuthintela ukuthengiswa kweziyobisi, ukuqinisekisa urhwebo olungekho sikweni olucwangcisiweyo, kunye nokujongana nokwaphulwa kwemithetho kamasipala. Baza kukwazi ukubamba, kwaye bakhuphe izohlwayo. Eli qela liza kusebenza ngokusondeleleneyo noogxa balo abakwiCandelo loNyanzeliso lwezoThutho, iiNkonzo zeNdlela, kunye noNyanzeliso loMthetho,’ litshilo iLungu leKomiti kaSodolophu weSixeko soKhuseleko noKhuseleko, uAlderman JP Smith.
‘IsiCwangciso esiDibeneyo sezoThutho esiDibeneyo sesiXeko esisandul’ ukuphunyezwa sibonisa ukuba ukuya kutsho kwi-22% yabakhweli abasebenzisa iinkonzo zeteksi, ze isi-9% esongezelelweyo sisebenzise iinkonzo zebhasi ezifana ne-GABS, MyCiTi neSibanye. Ngoko ke, phantse umkhweli omnye kwabathathu usebenzisa indawo yezithuthi zikawonke-wonke apho akhwela khona ibhasi okanye iteksi ukuya emsebenzini nakwezinye iindawo. Kufuneka senze kangangoko sinako ukuqinisekisa ukuba abakhweli baziva bekhuselekile. Imbono yabakhweli ngokhuseleko inxulunyaniswe ngokusondeleyo nokubona amagosa emhlabeni, ejikeleza kwaye esenza uthintelo lolwaphulo-mthetho, kunye nokwenza oko kufunekayo ukuqinisekisa indawo enocwangco nekhuselekileyo. Ndiqinisekile ukuba ubukho bala magosa buza kwenza umahluko omkhulu, kwaye ndicela abakhweli kunye nabaqhubi bancede bawaxhase la magosa, nokusebenzisana nawo, ukuze sikwazi ukugcina abemi baseKapa behamba ngokukhuselekileyo,’ litshilo iLungu leKomiti kaSodolophu weSixeko Ukuhamba kweDolophu, uCeba uRob Quintas.
‘Ukusa abantu emsebenzini nokubuya emsebenzini ngowona mba uphambili kuRhulumente weNtshona Koloni. Ndiyavuya kuba le ntsebenziswano ikhokelela kwinyathelo elibambekayo lokwenza izibonelelo zezithuthi zikawonke-wonke zikhuseleke. Ubukho beli qela lokhuseleko abuyi kuphucula ukushukumiseka kuphela, kodwa buya kuphucula nommandla wemisebenzi yezoqoqosho kwezi ndawo,’ utshilo uMphathiswa wezokuHamba kweNtshona Koloni uRicardo Mackenzie.

