Bagwetywe ubomi abaphangi
Monwabisi Khininda
INkundla ephakamileyo yaseMzantsi Afrika ezinze eMakhanda igwebe uLwando Ntiyantiya (36) noNkosekhaya Lloyd (38) isigwebo sobomi umntu omnye baphinda bongezelwa ngama-78 eminyaka ngendima yabo kuxhonyiso lwezithuthi ezihambisa imali noxhomiso lwamashishini obeluqhubeka kweli leMpuma Kapa.
Bagwetywe ubomi ngokubulala uNkululeko Mtyingizane owangumqhubi wetroli abamsebenzisa njengekhawu lokuzikhusela xeshikweni beqhoqhozana ngeembumbulu namapolisa. Inkundla iphinde yandisa isigwebo bongezelwa iminyaka engamashumi amathandathu kwelokuxhomisa,iminyaka emihlanu kwelokuzama ukubulala,iminyaka elishumi sokufunyanwa benemipu neembumbulu ezingekho mthethweni. Ezi zigwebo zizakuhamba xeshanye.
Ngokwamaxwebhu esimangalo nguJulayi ka-2021 abasebenzi benkampani ebolekisa ngemali eWhittlesea bathetha noRed Guard Security abancedise ekukhupheni imali ebhankini.Xa bebuya bahlangabezana nonqevu ababetha unogada ngomva wompu baze bathatha imali eyi-R407.000 nompu. Ngo Septemba kwango-2021 inkampani yonogada yayiqokelela imali kwaMcDonald e-Amalinda eMonti.Abamangalelwa bathatha yonke leyo mali bakube bemxhomise ngompu.Bathatha imali engama-R33,900.00 nompu.
NgoJanuwari 2022 uNtiyantiya waqesha iveni ukuba imse eMonti,endleni badibene noLloyd namanye amadoda angaziwayo.Baya kwindawo yentselo iBig Daddy Liquor Store.Inqwelo yakwa G4S yaxhonyiswa ngamadoda axhobileyo bebanyanzelisa ukuba bazijule phantsi iityesi zemali. Beba imali ekumaR269.000 eyayikwezo bhokisi zemali. Umqhubi wemoto ehambisa imali wayisukela le veni inabaxhomisi.Le veni yantlitheka eludongeni. Abakweli babaleka bashiya naleyo mali bebeyiphangile.
NgoMatshi ngo-2022 unogada wakwaG4S wayeqokelela imali eShoprite kuCentane kwathi kanti amapolisa ayibeke esweni le nqwelo.Abaxhomisi bathatha ibhokisi yemali eyayinemali ekuma-R78,5000 emva kokuba bexhonyisiwe kwathathwa nompu kanogada. Omnye wabaxhomisa wanyanzelisa umntu obezihambela ukuba aphathe le bhokisi yemali.Kulapho kuye kwatshintshiselwana ngerhuluwa namapolisa. Aba nqevu bazama ukuzimela ngombukeli lo owadutyulwa wabulawa ngamapolisa.
UNtiyantiya noLloyd babanjwa emva kokudutyulwa bexhomisa eWhitlesea naseMonti befunyanwa nemipu eyayohluthwe ngethuba kuxhonyiswa. UBarry Madolo onguMlawuli kweZotshutshiso uwancomile amapolisa ngokuthi anaqakule abasolwa baphinde bagwetywe.

