News

IiMfuno zabafuduki abaHluphekileyo kuMntla weNiger Rise njengoko Amanani Enyuka

I-Geneva / i-Niamey

I-International Organisation for Migration (IOM) ixhalabele kakhulu ngokunyuka kwenani labantu abafudukayo abahlala kwiimeko ezinobungozi e-Assamaka, kumantla e-Agadez eNiger.

Inani labafuduki abahlaselwe eNiger befuna uncedo lwe-IOM liye landa ngeepesenti ze-35 kwi-2022 – xa abangaphezu kwe-17,000 abafudukayo bancedwa – xa kuthelekiswa no-2021 kwaye baqhubeka bekhula ngo-2023. ukutya, amanzi acocekileyo, indawo yokuhlala, uncedo lwezonyango kunye nokukhuselwa, kuquka i-5,000 e-Assamaka.

Kwiinyanga zamva nje, lo mmandla ubone ukwanda okuthe kratya kwabafuduki ababuya emantla Afrika. Ngaphezu kwe-90 pesenti yabo bebekade bencedwa yi-IOM basuka eMali, Guinea, Nigeria naseSierra Leone.

Umbutho useke amaziko asixhenxe okuhamba kunye neendlela zokufuduka kwimimandla yaseAgadez naseNiamey apho abafuduki abakwiimeko ezisengozini bafumana iinkonzo zokukhusela ezilungiselelwe. Nangona kunjalo, ukwanda kwamva nje kwamanani abafuduki abafuna uncedo kubone ukuba amaziko asebenza ngokupheleleyo. E-Assamaka, i-IOM ixhotyiswe kuphela ukunceda i-1,500 ukuqinisekisa umgangatho weenkonzo ezinikezelwa kwiziko lokuhamba.

Elinye iqela labafuduki abangama-3,500 okwangoku balinde uncedo ngaphandle kweziko lokuhamba.

Ukuqinisekisa ukuba abona bantu basemngciphekweni bafumana uncedo oluyimfuneko, ukwamkelwa kubeka phambili abafuduki abaneemfuno ezithile ezinxulumene neminyaka yabo, isini, iimeko zonyango kunye nengqondo, kunye nezinye izinto ezinobungozi, kunye nabantu abafumene ukunyhashwa kwamalungelo abo.

Kwiziko lezothutho, abafuduki banokufikelela kwiinkonzo zokhuseleko ezibuthathaka ngokwesini, kubandakanya inkxaso yokubuyela ngokuzithandela kwilizwe labo lemvelaphi ngolungelelwaniso norhulumente ophetheyo kunye noorhulumente bemvelaphi.

E-Assamaka isiseko esilinganiselweyo senkonzo yentlalo-ntle yeziseko ezingundoqo zoluliwe kwaye asikwazi ukuhlangabezana neemfuno zoluntu lwasekuhlaleni kunye nabafuduki abasweleyo. I-IOM ngoku iqhuba uvavanyo lweemfuno ezinamacandelo amaninzi ekufuneka ikhokele ungenelelo lwamahlakani.

USophie Nonnenmacher, oyiNtloko yeMishini ye-IOM Niger wathi: “Ukusindisa ubomi yeyona nto iphezulu kwaye ingxamiseke kakhulu.”

Abaphambukeli abafudukayo bajongana nohambo oluyingozi, bahlala behamba kwiindawo zongquzulwano kwaye bajongana nokunyhashwa kwamalungelo oluntu anzulu njengokuphangwa, ubundlobongela obuphathelele kwezesondo kunye nesini, ubugwenxa, ukuvalelwa kwiimeko ezingenabuntu. Abanye bangamaxhoba okugxothwa kumazwe angabamelwane.

Ukusukela ngo-2016, i-IOM ibonelele ngaphezulu kwama-95,200 abafudukayo abakwiimeko ezisengozini eNiger ngokhuseleko olusindisa ubomi kunye noncedo. I-IOM isebenzisana ngokusondeleyo noRhulumente waseNiger ngokusebenzisa iMinistries of Interior and Decentralization, Humanitarian Action kunye neMpilo, kunye neenkonzo zabo ezijoliswe ekuphuhliseni isicwangciso sokusebenza ngokubambisana sokujongana nemeko yabafuduki abafudukayo e-Assamaka.

“I-IOM ixhasa uRhulumente waseNiger ngokwenza konke okusemandleni akhe ukukhawulezisa ukusebenza kwayo kunye nokuncedisa nokukhusela abona bantu basemngciphekweni nabafudukayo baseNiger ngaphakathi kwemida ebekwe ngumxholo,” watsho uNonnenmacher.

Umbutho ukwabandakanya uLuntu lwezoQoqosho lwamazwe aseNtshona Afrika (ECOWAS), amagunya engingqi kunye nasekhaya, amazwe abafuduki abasuka kuwo, kunye nabadlali bobuntu ukukhulisa ukhuseleko kunye noncedo lwabafuduki kunye nokunceda uluntu lwasekuhlaleni ukuba luchaze izisombululo zexesha elide nezizinzileyo.