Xa kufuneka uboleke i-R100 ukuya eposini uyokutsala umvuzo wakho wama-R800
27 April 2023 – Mkhuseli Sizani
Mpuma Koloni
Ukuvalwa kwePosi yasePaterson eMpuma Koloni kunyanzelisa abasebenzi nabadla umhlala-phantsi ukuba baye kwezinye iidolophu.
- IPosi ePaterson eSunday’s River Valley, eMpuma Koloni, ivaliwe ixesha elingaphezu konyaka.
- Amakhulukhulu abaxhamli begranti yezentlalo kunye nabasebenzi abahlawulwa liSebe leMisebenzi yoLuntu ngeposi kuye kwafuneka bahambe umgama omde ukuya kuthatha imali yabo, ngamanye amaxesha beboleka imali yohambo.
- Kuxabisa i-R60 xa ubuyela e-Alicedale kwaye malunga ne-R100 ukuya e-Addo ngeteksi.
- I-Ofisi yasePaterson iphakathi kwamasebe amaninzi ePosi yoMzantsi Afrika (SAPO) avaliweyo kwezi nyanga zidlulileyo. I-SAPO ngoku iphantsi kokuvalwa okwethutyana.
Amakhulu-khulu abaxhamli besibonelelo sikarhulumente kunye nabasebenzi beNkqubo yeMisebenzi yoLuntu eYandisiweyo kufuneka bahambe imigama emide ukuya kufumana imali yabo kuba iPosi yasePaterson eSunday’s River Valley, eMpuma Koloni ivaliwe ixesha elingaphezu konyaka ngoku.
Iposi yasePaterson iphakathi kwamasebe amaninzi ePosi yoMzantsi Afrika (SAPO) avaliweyo kwezi nyanga zidlulileyo. IPosi ngoku iphantsi kokuvalwa okwethutyana.
ULindiwe Cakwebe weMandela Village uthi ungomnye wabasebenzi beEPWP abamalunga namashumi amane anesihlanu abafumana imivuzo eposini. Uthe oko kuvalwayo ngoMatshi ka-2022, kufuneka baye kwiiofisi zeposi eAddo okanye eAlicedale, malunga neekhilomitha ezingama-37 ngemoto.
“Uninzi lwethu lusebenzisa iposi ukuze lufumane imivuzo yethu. Kodwa oko yavalwa, kunzima ukufumana iR850 yethu. Kunyanzeleke ukuba siboleke imali eninzi yeteksi koomasiboleka ukuze siye kwiidolophu ezikufutshane,” utshilo uCakwebe.
Uthe kubiza iR60 xa ubuyela eAlicedale kunye neR100 ukuya eAddo ngeteksi. “Kodwa nalapho ngamanye amaxesha sixelelwa ukuba akukho mali. Emva koko kufuneka siye e-Alexandria kufuphi nePort Alfred kwaye sichithe enye i-R120 okanye ukukhwela uhambo. UCakwebe uthe ngamanye amaxesha bakhwela iinqwelo-mafutha ukuya kuthi ga eGqeberha ukuze bafumane imali yabo, nangona imigca yaseposini inde kakhulu.
UCakwebe uthe utyala imali engaphaya kwamakhulu amahlanu eerandi kwaye oku kumchaphazele kakhulu amandla akhe okuxhasa usapho lwakhe. “Umama ulele ebhedini ngenxa yestroke. Imali yakhe yesibonelelo sokukhubazeka yanele kuphela kwiimfuno zakhe. Ndinesifo seswekile kwaye impilo yam ayizinzanga kuba andinakukwazi ukuthenga imifuno kwakhona. Nditya isidudu, umbona kunye nerayisi yonke imihla,” utshilo.
Omnye umsebenzi weEPWP, uNtomboxolo Khungwayo, uthe kumthathe iinyanga ezintlanu ukuba umvuzo wakhe ufakwe kwiakhawunti yebhanki yabucala.
ISebe lemiSebenzi yoLuntu alizange liphendule kwimibuzo yethu malunga nokuba lijonge ukujongana njani neentlawulo zabasebenzi xa kunokuvalwa iiposi ezininzi.
UNtsizi Jacobs odla umhlala-phantsi uthe, “Xa iposi yethu yayisebenza, ndakwazi ukonga imali. Kodwa ngoku kufuneka ndiqinisekise ukuba ndine-R100 yokuthutha ukuya eAddo ukuze ndikwazi ukukhupha imali yam yomhlalaphantsi. Kwanyanzeleka ndiboleke iR100 ukuze ndikhuphe imali yesibonelelo eAddo kuba ndandingenakutya kwam nonyana wam ongaphangeliyo.
USuzie Khumalo, isithethi seSAPO kuzwelonke, akakhange athethe ngokuvalwa kweposi yasePaterson. Uthe, “Okwangoku asinakuphawula kumajelo eendaba kuba sijongene nemiba enobuzaza. Ndingakucebisa ukuba undwendwele iwebhusayithi yethu.”
NgeCawe, uMphathiswa wezoNxibelelwano nobuChwepheshe beDijithali uMondli Gungubele ukhuphe ingxelo ngokuvalwa kwamasebe eSAPO.
UFrans Mthombeni, isithethi seli Sebe, uthe umphathiswa ucele ukuba iBhodi kunye noLawulo lweSAPO “bamnike iinkcukacha ezithe vetshe ngeemeko ezikhokelele kolu phuhliso, namanyathelo athatyathwe yiBhodi ukulungisa lo mba, kunye namanyathelo. iSAPO izimisele ukuyiphumeza ukusombulula le meko ngokukhawuleza.”
“Umphathiswa ugxininise ukubaluleka kweSAPO njengeqonga lenkonzo karhulumente elibalulekileyo nelibonelela izigidi zabemi kwaye abanako ukunqumamisa ukusebenza kwayo,” utshilo uMthombeni.


