CommunityLocalNews

Uhlahlo lwabiwo-mali lukaMasipala waseDrakenstein lowama-2023/24, lukhulu kulo ukuza kuthi ga ngoku, luchaphazela ukukhula koqoqosho kunye nokukhathalela abahluphekayo.

08 ISilimela 2023 – Intatheli ka Dizindaba

Paarl

Uhlahlo lwabiwo-mali lonyaka lukaMasipala waseDrakenstein lowama-2023/24 lujolise ekwenzeni uphuhliso loqoqosho luvuselele ukudalwa kwamathuba emisebenzi, ukuphelisa intlupheko nokuphucula ubomi babantu, kwangaxeshanye kugcinwe uzinzo lwemali. “Sifuna ukukhulisa iDrakenstein njengesixeko esikhulayo, esikhathalayo nesisebenza kakuhle, ukuze abantu bethu bahlale, basebenze kwaye badlale,” utshilo u-Alderman Conrad Poole, uSodolophu oLawulayo kaMasipala, kwiNtetho yakhe yoHlahlo-lwabiwo-mali ngoLwesibini, umhla wama-30 kuMeyi ka-2023.

Uthe thaca uhlahlo lwabiwo-mali lwe-R3.4 yeebhiliyoni, nelona lukhulu kuMasipala ukuza kuthi ga ngoku, kwiNtlanganiso yeBhunga ePaarl. Ibandakanya i-R3 yeebhiliyoni zokusebenza kunye ne-R457.5 yezigidi zohlahlo lwabiwo-mali. Uninzi lweBhunga luvotele uhlahlo lwabiwo-mali.

Uhlaziyo lokugxila ekukhuthazeni uphuhliso notyalo-mali, kunye nokwandiswa kwengeniso

“I-Drakenstein iqhubekile nokukhula okubonakalayo koqoqosho nangona kukho imingeni ethe kratya yesakhiwo ejongene nayo uqoqosho loMzantsi Afrika olujongene nokucinywa kwamandla kaEskom kunye nohlaziyo olungeluhle lwemisebenzi. Uqoqosho lwesizwe lunxunguphele kwaye ukukhula kweGDP yokwenyani kulindeleke ukuba kumodareyithe ukuya kwi-1.4% ngo-2025, ”utshilo uSodolophu oLawulayo.

Ukukhula kumacandelo aphezulu ezoqoqosho eDrakenstein angala mali, izindlu nomhlaba, i-inshorensi kunye neenkonzo zoshishino (ngoku ezixabisa i-R6.8 yeebhiliyoni); ihoseyile, urhwebo lokuthengisa, ukutya nendawo yokulala (ngoku exabisa i-R3.9 yeebhiliyoni); kunye nemveliso (exabisa i-R3.6 bhiliyoni ngoku) ingqina iphulo likaMasipala lokubeka lo mmandla njengolungele utyalo-mali.

“Ezi nkcukacha-manani zibonisa ukuba sivuna umvuzo kwiinzame zethu zokukhuthaza utyalo-mali kunye nesithuba sokwenza lula ishishini, esifana nokusungulwa kweProspectus yethu yoPhuhliso noTyalo-mali, ukusekwa kweDesika yoTyalo-mali ezinikeleyo kunye neQonga loPhuhliso lwePropati yaseDrakenstein, kunye nokuphunyezwa komsebenzi ogxininisiweyo woLawulo lweNdawo yoTyalo-mali ukuqinisekisa ukugcinwa koshishino nokwakha ukuzithemba kushishino,” utshilo u-Alderman Poole.

Ugxininiso oluqhubekayo lukaMasipala kuphuculo lwengeniso kunye nokhuseleko, kunye namanyathelo okuthintela iindleko nawo avelisa iziphumo ezincumisayo. Ngo-2022/23, umlinganiselo kaMasipala (ubutyala) uphucukile ukusuka kwi-1.57 ngoJulayi ka-2022 ukuya kwi-2.17 ngo-Epreli ka-2023. Oku kuya kuqinisekisa ukuba umlinganiselo wethu wangoku wegiya uyehla ukuya kutsho kuqikelelo I-46.9% ngo-2023/24 kwaye iqikelelwa kwi-22.3% kunyaka-mali ka-2027/28, engaphantsi kakhulu kwisiqhelo sesizwe sama-45%,” uSodolophu oLawulayo uyiqinisekisile intlanganiso.

“Umasipala waseDrakenstein usoloko egxekwa ngokuthatha imali-mboleko enkulu yangaphandle kwiminyaka embalwa edlulileyo etyala imali kwiziseko ezingundoqo ukuqinisekisa ukuba amathuba ophuhliso ayavulwa kule ndawo. Esi sigqibo asizange sithathwe ngokungenanjongo, kodwa sasisekelwe kumbono wethu wexesha elide wokudala indawo apho abantu banokuhlala khona, basebenze kwaye badlale besazi ukuba iimfuno zayo ezikhulayo ziyafezekiswa. Isigqibo sokutyala imali eyi-R1.55 bhiliyoni kuphuhliso lweziseko ezingundoqo kule minyaka ili-12 idlulileyo sivule imbuyekezo enkulu efana ne-R243 yezigidi eyongezelelweyo eveliswa kwiirhafu kunye neenkonzo kuphuhliso lweendawo zokuhlala nezorhwebo. Namhlanje, ndingatsho ngokuzithemba ukuba ingeniso evela kumaxabiso ezindlu kunye nengeniso efunyenwe kuphuhliso olutsha yanele ukukhawulelana nenkunzi kaMasipala kunye neentlawulo zemboleko yentlawulelo,” utshilo uSodolophu weSigqeba.

Ngo-2022/23, uMasipala unike amalungelo ophuhliso losetyenziso-mhlaba kwi-1 536 m2 yophuhliso olutsha lwezorhwebo, i-10 998 m2 yophuhliso lwemizi-mveliso emitsha, kunye nama-384 ophuhliso lweendawo zokuhlala ezintsha. Ukongeza, izicelo zamalungelo okusetyenziswa komhlaba kuma-48 249 m2 omhlaba omtsha worhwebo kunye nama-2 801 amathuba amatsha okuhlala ayaqwalaselwa. Itotali ye-1 474 yemvume yeplani yokwakha, enexabiso elidityanisiweyo le-R2.3 yeebhiliyoni, inikezelwe ukusuka ngomhla woku-1 kuJulayi wama-2022 ukuza kuthi ga ngoku.

Ukukhula kumashishini, amashishini kunye namacandelo emveliso kuyaqhubeka ukuvuselela uqoqosho lwasekhaya. Amashishini amatsha alishumi elinanye avule iingcango zawo eDrakenstein ngamathuba amatsha angama-836 ewonke adaliweyo ukuza kuthi ga ngoku.

Unikezelo lwenkonzo olugqwesileyo luhlala luyinjongo ephambili

“Nangona uMasipala ethe gqolo egxile ekukhuliseni uqoqosho nasekuxhaseni uzinzo kwezezimali, eyona njongo yethu iphambili kukunikezela ngeenkonzo ezibalaseleyo kubo bonke abahlali,” utshilo u-Alderman Poole.