Zine kuphela iiveni zamapolisa kwiilali ezingamashumi amahlanu anesixhenxe eTsomo eMpuma Koloni
08 ISilimela 2023 – Nombulelo Damba-Hendrik – EC
Tsomo
Uqhankqalazo loluntu olusingisa kwisikhululo samapolisa nakwinkundla kamantyi ukuya kufuna ukwenziwa ngcono kwamapolisa
- Abahlali baseTsomo baye baqhankqalaza baya kwisikhululo samapolisa kunye neNkundla kaMantyi yaseTsomo befuna ukubonakala kwamapolisa.
- Lo mngcelele ubangelwe lugcwabevu ngumsindo phakathi kwabahlali belali kulandela isiganeko sokubulawa kukamakhulu oneminyaka engamashumi asixhenxe anesibhozo kwilali yaseXhume.
- Isithethi samapolisa kwiphondo sivumile ukuba zine kuphela iiveni zamapolisa ezijikeleza iilali ezingama-57.
Isikhululo samapolisa eTsomo eMpuma Koloni sineeveni zamapolisa ezine kuphela ezijikeleza iilali ezingamashumi amahlanu anesixhenxe. Oku kudizwe sisithethi samapolisa ephondweni uThembinkosi Kinana ngethuba ephendula izikhalazo zabahlali baseTsomo. Eyona lali ikude ingaphezu kwama-60km ukusuka edolophini.
Ekuqaleni kwale veki, abahlali abaninzi bebebambe umngcelele besiya kwisikhululo samapolisa nakwinkundla kamantyi eTsomo befuna ukuba kubonakale ukubonakala kwamapolisa. Lo mngcelele uqalwe kukubulawa kukamakhulu oneminyaka engamashumi asixhenxe anesibhozo kwilali yaseXhume.
UNosajini Marangxa wafunyanwa ebhubhile endlwini yakhe ngomhla wama-30 kuTshazimpuzi. Uluntu lucatshukiswe kukubulawa kwakhe nanjengoko uMarangxa wayekhe wavula ityala kwindoda eneminyaka engamashumi amabini anesihlanu ngoku etyholwa ngokumbulala. Ebemgrogrisa ukusukela ngoOkthobha wonyaka ophelileyo, emtyhola ngokuthakatha.
Intombi kaMarangxa, uNoround, uxelele iGroundUp ukuba amapolisa akaphumelelanga kumama wakhe.
“Ndamsa kwisikhululo samapolisa ukuya kuvula ityala, kuba amapolisa akazange afike xa ebizwa. Kwabhaliswa ityala,” utshilo uNoround.
Le ndoda yabanjwa ngoJanuwari kodwa yakhululwa kungekudala emva koko, utshilo.
“Xa umtyholwa ekhululwa, asizange sixelelwe. Wabuya wazohlala elalini waqhubeka nezisongelo. Xa lichithwa ityala ngenyanga yoMqungu, umantyi uthe amapolisa ohlulekile ukuqokelela ubungqina obaneleyo. Abantu abagrogriswa ngulo mfana abazange babizwe njengamangqina,” utshilo.
ULuxolo Tyhali, weGunyabantu lezoTshutshiso, uthe umtyholwa uzakubuyela enkundleni ngomhla wamashumi amabini kuJuni.
Kusenjalo, abahlali baseTsomo bahlaba ikhwelo kuMkomishinala wamapolisa eMpuma Koloni uMajor-General Nomthetheleli Mene ukuba asindlele imbizo yolwaphulo-mthetho eza kujongana neentsilelo zamapolisa.
Inkokheli yabahlali uSima Qwele uthe, “Oomama noomakhulu bethu baphila ngoloyiko. Bayadlwengulwa kwaye abanye bayabulawa. Abafana abancinci batshaya iziyobisi kwaye bajolise kubafazi abahlala bodwa. Okubuhlungu kukuba xa sifowunela amapolisa, asifumani ncedo. ”
UQwele uthe kudla ngokwenzeka ukuba xa befowunela amapolisa baxelelwe ukuba azikho iiveni.
“Kuninzi esingakuthandiyo kwesi sikhululo samapolisa. Sibona abantu bekhululwa entolongweni ngenxa yokungabikho kobungqina. Amangqina namaxhoba awabizwa,” utshilo.
Ngokwengxelo ephuma kwisithethi samapolisa uKinana uninzi lweeveni zesikhululo samapolisa eTsomo zikwigaraji ukuze ziqwalaselwe ngoomatshini.
UKinana uthi amashumi amabini amatyala anxulumene nesini avulwe kwesi sikhululo ukusukela kweyoMqungu.

