BusinessCrime & SafetyLocalNews

Umgibe wemfonomfono wokugebenga oosomashishini.

Intatheli: Ntsikelelo Jonga | Gqeberha

Kwehle iziganeko kwiindawo ezahlukahlukeneyo nalapho kugetyengwe kwagwintwa kubulawa  ngokungenalusini oosomashishini ngomgibe wemfonomfono. 

EGqeberha, ukufa kuka-Anathi Maguga oneminyaka engama-29, usomashishini waseGqeberha ogxile ekubhakeni iikeyiki, kushiye usapho lwakhe kunye noluntu lusentlungwini emva kokuba kuxelwe ukuba ufumaneke egwintiwe wabulawa ehlathini emva kokunyamalala kwakhe.

Ngokweengxelo, uMaguga wagqityelwa ukubonwa ngoLwesine ngokuhlwa emva kokufumana umnxeba  malunga nentsimbi ye-18:00 ngethuba ehleli nomzala wakhe. Kuxelwe ukuba uhambe kwakamsinya emva koko kwaye akaphindanga wabonwa.

Isithuthi sakhe kamva kuxelwe ukuba sifunyenwe e-NU5, Motherwell, engekho ngaphakathi.

Amalungu oluntu kunye nomcebisibhodi wendawo yeWadi badibanise iintloko ukukhangela uMaguga, okwathi kwaqukumbela ngokufunyanwa komzimba wakhe ehlathini. Iimeko ezingqonge ukufa kwakhe aziqinisekiswanga kulwazi olukhoyo kule ngxelo.

UMasipala weMetropolitan waseNelson Mandela Bay, uSodolophu Omkhulu uCeba uBabalwa Lobishe, udlulisele amazwi akhe ovelwano kusapho lukaMaguga kwaye wabiza intshukumo edibeneyo nxamnye nobundlobongela obusekelwe kwisini kunye nokubulawa kwabasetyhini (GBV-F).

ULobishe utyelele usapho emva kwengxelo emfutshane ngenkqubela phambili kuphando. Wayekhatshwa bubunkokeli beNkonzo yaMapolisa oMzantsi Afrika (SAPS) kwinqanaba lesithili nakwisitishi samapolisa saseNew Brighton, kunye nabameli be’Forum’ Yamapolisa Oluntu.

ULobishe uwuvumile umsebenzi weqela eliphandayo kwaye wathi ingqibelelo yophando kufuneka ihlale iyeyona nto iphambili.

Unxuse uluntu ukuba luvumele amapolisa indawo eyimfuneko yokwenza umsebenzi wabo, elumkisa ukuba ukuveza ulwazi olubuthathaka kungaphazamisa uphando okanye konakalise iinkqubo zomthetho zexesha elizayo.

Ukongeza, uLobishe uthe i-GBV-F ihlala ingumngeni omkhulu woluntu ofuna impendulo elungelelanisiweyo evela kurhulumente, ukunyanzeliswa komthetho, uluntu kunye noluntu.

Ubize amanyathelo aqinileyo okuthintela, inkxaso ephuculiweyo yamaxhoba kunye nabasindileyo, ukufikelela kubulungisa kunye nokuphendula kwabenzi bobubi.

Usodolophu ukwalumkisile amaqela ezopolitiko kunye nabameli boluntu ngokuxhaphaza le ntlokobomvu ukuze bazuze kwezopolitiko, esithi ukhuseleko kunye nesidima sabasetyhini kunye namalungu oluntu asemngciphekweni kufuneka kubekwe phambili ngaphezu komdla wamaqela.

Amalungu oluntu ayabongozwa ukuba abelane ngalo naluphi na ulwazi olunokunceda abaphandi ngeendlela ezifanelekileyo zamapolisa kwaye bayeke ukusasaza amabango angaqinisekiswanga.

Ukufa kukaMaguga kubangele usizi kumalungu oluntu, kunye nezibongo ezigxininisa umsebenzi wakhe njengosomashishini weekeyiki.

ULobishe udlulisele amazwi akhe anzulu ovelwano kusapho kwaye wabiza uluntu ukuba luxhase ngovelwano kunye nesidima njengoko uphando luqhubeka.

Iimeko ezingqonge ukunyamalala kunye nokufa kukaMaguga zihlala zingumba oxhalabisayo woluntu. Ulwazi olongezelelweyo oluqinisekisiweyo oluvela emapoliseni luyafuneka ukucacisa iinkcukacha zetyala.

U-Anathi Maguga uchazwe njengomnye wabasetyhini abatsha eGqeberha obeneshishini leekeyiki ezintle. Ukususela ekuqaleni kulo nyaka uye wajongana nemingeni emininzi, uye waphangwa amaxesha amaninzi ngenxa yeshishini lakhe. Oko esehlelwa zizinto ezimbi, ibingunyaka onzima kakhulu kuye lo.

Kanti ke kwesinye isiganeko eDutywa usomashishini ongu Tar-Ace ufumene umnxeba kumntu omcele ukuba ayokumenzela i’quotation’. Lomnxeba lowo nguwo oye waba lilobo lokugetyengwa kwakhe kuba ekuphumeni kwakhe elandelela isicelo sokuya kwenza lo ‘quotation’ khange abuye, iminxeba yakhe ingaphumeli. Uchazwe njengolahlekileyo lusapho waza kamva wafunyanwa egetyengiwe.