“Iofisi yeposi iyawohloka phantsi koxinzelelo” utsho umlweli wenkxaso-mali yezentlalontle
27 April 2023 – Liezl Human
Kapa
Oku kwenzeka njengoko izigidi zamakhadi egolide akwa-SASSA azakuphelelwa kungekudala
- Izigidi zamakhadi akwa-SASSA egolide ayaphelelwa kwezi nyanga zimbalwa zizayo kwaye iiposi ziyaphuphuma ngabantu abafuna ukuhlaziya amakhadi abo.
- Umbutho wamalungelo oluntu iBlack Sash ivakalise inkxalabo malunga nabasebenzi abambalwa ukunceda abaxhamli kunye nendlela imigca emide elawulwa ngayo.
- Nangona kunjalo, iPosi ithi imigca ngaphandle kwee-ofisi zayo ayiqhelekanga ngamaxesha obunzima, ngakumbi ngemihla yokuhlawulwa kwegranti.
Kuvele umbhodamo ngaphandle kwesebe lePosi yoMzantsi Afrika e-Athlone, eKapa kule veki. Le ofisi yeposi ibonakala igxalathelana phantsi koxinizelelo njengoko uninzi lwamakhadi esibonelelo soluntu egolide aphelelwayo kwezi nyanga zizayo, kodwa iBlack Sash ixhalabile ukuba le ngxaki ixhaphakile.
Iigranti zoluntu zilayishwa kumakhadi egolide ngeBhanki yasePost.
I-Arhente yoKhuseleko lwezeNtlalo yaseMzantsi Afrika (i-SASSA) icebise abo baxhamlayo amakhadi abo aphelelwe lixesha, ukuba bandwendwele iposi yabo ekufutshane ukuze baye kuthatha ikhadi elitsha. Nangona kunjalo, ayizizo zonke iiofisi zeposi ezikwaziyo ukunika iinkonzo zokutshintshiselana ngekhadi.
Malunga namakhadi akwi-175,000 aphelelwe ekupheleni kweyoKwindla, ngokutsho kwesithethi sePostbank uBongani Diako. Wathi i-ofisi yeposi iphumeze “inkqubo edibeneyo” yokukhupha amakhadi amatsha. Phantse bonke abaxhamli abamakhadi abo aphelelwe ngoMatshi sele benikwe amakhadi amatsha, utshilo uDiako.
Kodwa liya lisanda inani labaxhamli begranti ekusafuneka banikwe amakhadi amatsha. Ngo-Epreli, malunga ne-860,000 iya kuphelelwa lixesha, phantse i-2.8-million ngoMeyi kunye ne-1.8-million ngoJuni, ngokutsho kwePostbank.
Ngethuba iGroundUp ibityelele iposi e-Athlone kule veki, bekukho imigca emide kakhulu ngaphandle. Sifumene abameli beBlack Sash kunye nehlakani layo lasekuhlaleni, iOfisi yeeNgcebiso zeSithili sase-Athlone, bexakekile behlola abaxhamli abebesemgceni.
NgoLwesithathu, uThandi Henkeman, umanejala wengingqi yeNtshona Koloni eBlack Sash, uthe liye liqatsela inani labantu abafolele kule ofisi. Uthe amapolisa abizwe ukuba ancedise ekulawuleni abantu.
UHenkeman uphakamise iinkxalabo ezininzi abazibonileyo ezibandakanya ilungelo labaxhamli kwisidima. Uthe uninzi lwabantu abadala abadla umhlala-phantsi bebemi iiyure, kwaye ukusukela kusasa, bengenazitulo okanye ukhuseleko olungaphezulu kwimozulu.
Ubonise ukuba iposi yase-Athlone inomthamo olinganiselweyo wokujongana nabo bonke abantu abafuna amakhadi egolide amatsha, ukongeza kubaxhamli abadla ngokuza apho bezokuthatha izibonelelo zabo okanye abantu abafuna uncedo ngemicimbi yentlawulo.
“Iposi iyawohloka phantsi koxinzelelo” kwaye ayikufanelanga ukujongana nokuthontelana kwabantu abafuna uncedo ngoku, utshilo.
“La malungelo kufanele ukuba afikeleleke kubo bonke abemi boMzantsi Afrika, kunye nomqathango okuphela kwawo wokuba ufike. Ayilolungelo.” UHenkeman uthe imeko yeposi yase-Athlone ibonisa into eyenzekayo ngoku kwiiofisi zeposi kwilizwe liphela.
Eminye imiba, uthe, imalunga nokhuseleko lwabasebenzi kunye nabaxhamli emva kweengxelo zokuphangwa kwiiofisi ezininzi zeposi.
Omnye umba ibikukungahlawulwa kwezibonelelo ezivunyiweyo. UCecilia Daniels, oneminyaka engama-75 ubudala, ebefole ngaphandle kweofisi yase-Athlone ukusukela ngo-5:30AM. Ekugqibeleni wancedwa kwiiyure ezimbalwa kamva. Ebethunyelelwa ngapha nangapha, ezama ukukhangela ukuba kutheni engakhange ahlawulwe isibonelelo sakhe sobudala ukusukela ngoFebruwari. UDaniels uthe uhlala yedwa kwaye kwafuneka aboleke imali kusapho ukuze aphile ngoFebruwari.
Abasebenzi baseposini nabo bajongene nokudendwa ngobuninzi kunye nokuncitshiswa kwemivuzo, ngokwengxelo yepalamente esuka kweyoKwindla kulo nyaka.
Iiofisi ezininzi zeposi ziye zanyanzeleka ukuba zivale kule minyaka idlulileyo. Ngokweenkcukacha eziqulunqwe yiThe Outlier, bekukho amasebe eposi aqhelekileyo ali-1,512 kunye nee-Arhente zePosi ezingama-697 ngo-2018. Namhlanje, zii-ofisi zeposi ezingama-626 kuphela ezisasebenza.
Oku kwenzeka nangona ngaphezu kwe-6.3-million yabaxhamli – okanye i-54% ye-11.7 yezigidi zabaxhamli – bahlawulwa nge-Ofisi yePosi kunye ne-Postbank ngoJanuwari 2023, i-Outlier ibonisa.
Ephendula imibuzo yethu, uDiako uthe “asiyonto ingaqhelekanga ukufumana imigca ngamaxesha oqoqosho oluphezulu” kwiivenkile, kwii-ATM, nakwiivenkile ezinkulu, ngakumbi ngeentsuku zokubhatala kwa-SASSA.
I-SASSA ayizange iyiphendule imibuzo yethu ngexesha lopapasho.


