Local

Ummandla wase-O.R Tambo uxakene nesifo sephepha esigqugqisileyo

27 April 2023 – Monwabisi Khininda

Mpuma Kapa

UMphathiswa wesebe leZempilo eMpuma Kapa, uNomakhosazana Meth uvakalise inkxalabo nokukhathazeka ngomkhuba wokungathathwa kweepilisi zesifo sephepha zizigulane kummandla we-O.R Tambo.

Le ngingqi iphakathi kwezintlanu ephondweni ezinabantu abaninzi abagula sisifo sephepha (TB) baphinde bangalugqibi unyango.UMeth ebethetha nenginginya yabantu ebizimase usuku lwesifo sephepha ephondweni kwilali yaseMgwenyana eLibode, kutsha nje. Rhoqo ngomhla we-24 kwinyanga yoKwindla kuphawulwa usuku lwe-TB kwihlabathi. Ngokwengxelo ilali yaseMgwenyane inengxaki yabantu abaninzi abaziyeka phakathi iipilisi ze-TB.Lo nto ichazwa njengenozala wokunwenwa kwaso ngesantya esiphezulu.

“Isifo sephepha siyakhokhela kwizigulo ezibulala abantu kwihlabathi.Kwizithili eziyi-27 kuzwelonke,eli phondo linezithili ezihlanu ezichaphazeleke kakhulu i-O.R Tambo iphakathi kwazo ekufuneka kugxilwe kuzo,” kutsho uMeth. Ngokwengxelo yesebe kweziveki zintandathu zidlulileyo bayi-499 abantu abafunyenwe benesifo sephepha kulengingqi.UMeth uthi ngumyinge ka-23 % wabantu abeza ngaphambili ukuzohlolela i-TB. Uthe ukulwa i-TB makuqinisekiswe ngonyango nokusithintela.

Bebonke abantu abahlolelwa i-TB ephondweni kweziveki zintandathu bayi-237 381, abayi -6545 babonakalise iimpawu kodwa i-657 bafunyenwe bene-TB. Itshantliziyo lesifo sephepha uNokuvo Rasmeni uthe: “Indlala inefuthe elibi kwizigulane ze-TB. Awukwazi kutya iipilisi ungatyanga.Ingase urhulumente anike izigulane ukutya zizokwazi ukutya iipilisi ze-TB. Makuphindwe kubhatalwe abantu abajonga iimeko zamakhaya, kuzonqandwa esi sifo.”

Usodolophu womasipala wesithili se-O.R Tambo uMesuli Ngqondwana uthe kukho ukunxulumana phakathi kwesifo sephepha nendlala ebomvu.Uthe kwinzame zokulwa i-TB makujongwe imeko yoqoqosho. Lo msitho ubuzinyaswe ngamaqumrhu abucala aquka i-SONGE SOCIAL CHANGE, TB HIV CARE, HOSPICE namanye.