Abahlali baseMacassar “baza kulwa izinyo nezikhonkwane” ngokuchasene nesicwangciso se-PRASA sokufudusa abahlali basematyotyombeni
Intatheli kaDizindaba – 30 April 2024
Amakhulu-khulu abambe umngcelele ngoMgqibelo ekhalazela isicwangciso sika-PRASA sokufudusa abahlali basematyotyombeni abakwiCentral Line baye eMacassar.
- Amakhulu-khulu abahlali baseMacassar eKapa baqhankqalaze ngoMgqibelo bechasa isicwangciso sokufuduswa kwabahlali bamatyotyombe abamalunga nama-2,000 kule ngingqi.
- Abahlali bakhalaze ekuqaleni kwale nyanga emva kokuba i-PRASA yenze isindululo sokufudusa iintsapho ezihlala kwiMetrorail’s Central Line zisiwe eMacassar.
- Abahlali bathi oku kuya kubeka uxinzelelo oluthe kratya kwiinkonzo zentlalontle esele zithwele nzima, ugutyulo, umbane kunye neenkonzo zamapolisa.
Amakhulu abantu abambe umngcelele kwizitrato zaseMacassar ngoMgqibelo ebonisa ukungoneliseki kwawo sisicwangciso sokufudusa abahlali basematyotyombeni abahleli kumgaqo kaloliwe besingise eMacassar.
Ekuqaleni kwale nyanga, abahlali baseMacassar bakhalaze emva kwesindululo se-Passenger Rail Agency of SA (PRASA) sokufudusa iintsapho ezimalunga namawaka amabini ezihlala kumhlaba osecaleni kweMetrorail’s Central Line zisiya eMacassar. Abahlali baseMacassar banoloyiko lokuba oku kuya kubeka uxinzelelo ngakumbi kwintlalontle yoluntu, ugutyulo, umbane kunye neenkonzo zamapolisa.
Abantu bafudukela emhlabeni ecaleni kweCentral Line ngexesha lokuvalwa kwe-Covid ngo-2020 kuba uninzi lwabo lwalungasenakukwazi ukuhlawula irente kwaye kusekho amawaka eentsapho ezihlala koovimba bakaloliwe. Iinzame zokufudusa aba bantu ziqale kweyoMnga kwaye ziphawulwe ngolibaziseko neengxabano ezininzi.
Abaququzeleli bomngcelele ngoMgqibelo baxelele iGroundUp ukuba bangaphaya kwe-10,000 yabahlali baseMacassar abatyikitye uxwebhu lwezikhalazo zokuchasa ukufuduswa.
“Abahlali abakuxhasi ukufuduswa kwabantu abahlala ngokungekho mthethweni baye eMacassar,” utshilo uCeba wakwaWadi 109 uPeter Helfrich (DA). UHelfrich uthi abantu basekuhlaleni banomsindo kuba bekungakhange kuthethwe nabo kwaye isigqibo sokufuduswa kwabantu abaninzi kulo mmandla sithathwe kungaqwalaselwanga kakuhle ifuthe leenkonzo.
Inkokeli yoluntu u-Waseemah Flaendorp uthe “ucaphukile” kukungabikho kokubonisana. “I-PRASA sele iza kujongana neyona nkcaso ikrakra kweyakha yadibana nayo. Sizimisele ukuma silwe namazinyo kunye nezikhonkwane kule nto,” utshilo uFlaendorp.
Le asiyiyo yodwa ingxabano ngomhlaba oza kusetyenziswa ukufudusa ngokusisigxina iintsapho ezihlala kumgaqo kaloliwe kwaLanga nasePhilippi. Zingaphezu kwama-900 izimvo ezithe zangeniswa kwisiXeko saseKapa ukuchasa ukucandwa ngokutsha kwemihlaba emibini kufutshane ne-Weltevreden Road ePhilippi.
NgoNovemba ka-2023, iGroundUp inike ingxelo ngoqhanqalazo lweqela labahlali baseMitchells Plain elikhokelwa ngamalungu eNkongolo yeSizwe yabeBala ababebanga ukuba khange kuthethwe nabo kwaye bakuchasa ngamandla ukuba iintsapho zifuduswe kumzila kaloliwe zisiwe kwindawo ekufutshane ne-Weltevreden Valley.
I-PRASA ithe ukufuduswa ngokusisigxina kwisiza sase-Weltevreden kuxhomekeke kwisiphumo sesicelo sotshintsho esifakwe kwisiXeko saseKapa. Iziphumo zilindeleke ekupheleni kuka-Epreli wama-2024.
Kwingxelo yakutsha nje, isithethi sePRASA uAndiswa Makanda, egameni leKomiti yoLawulo lweProjekthi, uthe ngoku le komiti “ichonga umhlaba ofanelekileyo kwaye ithathela ingqalelo iipasela zomhlaba ezahlukeneyo, kuquka umhlaba ophantsi korhulumente”.
Le komiti ibandakanya abameli beSebe lezoThutho kuzwelonke nakwiphondo, elokuHlaliswa koLuntu, eleMisebenzi yoLuntu, i-Arhente yoPhuhliso lweZindlu, i-PRASA, kunye neSixeko saseKapa.
“Iipasile zomhlaba zeMacassar bezikhe zajongwa njengeyona ndlela inokwenzeka; nangona kunjalo, akukho kufunyanwa kugqityiwe. Intatho-nxaxheba yoluntu iya kuthi emva koko iqhutywe ngokweenkqubo ezisemthethweni,” itshilo ikomiti kwingxelo.
UNobesuthu Xoloba, inkokeli yabahlali abahlala kuloliwe wakwaLanga, uthe abantu bazimisele ukushukuma xa sele kwenziwe ucwangciso olululo.


