Ukuqinisekisa uKhuseleko kwisizukulwana esilandelayo
16 EyoMqungu 2025 – 29 EyoMqungu 2025
Intatheli kaDizindaba
Njengoko zivulwa izikolo nabafundi bebuyela kwiinkqubo zabo zokufunda, isiXeko saseKapa siphinde saphinda ikhwelo laso kubaqhubi bezithuthi zabafundi ukuba babeke phambili ukuthotyelwa kwemigaqo. Ugxininiso lusekuqinisekiseni ukuba izithuthi zikhuselekile kwaye zifanelekile ngokwenjongo, kungekuphela nje ukhuseleko lwabakhweli abancinci kodwa kukhuseleko ezindleleni ngokubanzi.
Ngokomthetho, bonke ababoneleli ngeenkonzo zothutho lwabafundi kufuneka bafumane ilayisensi yokusebenza kwiProvincial Regulatory Entity (PRE). Indima yeSixeko ibandakanya ukubeka iliso kuthotyelo kunye nokunyanzeliswa kwemithetho yokhuseleko ezindleleni.
Kunyaka wokufunda wama-2024, iCandelo loNyanzeliso lwezoThutho leSixeko liqhube imisebenzi engama-72 ejolise kuthutho lwabafundi kulo lonke umba ombaxa. Ezi nzame zikhokelele kwizohlwayo ezingama-6,226 ngenxa yokwaphulwa komthetho okwahlukeneyo kunye nokuthinjwa kwezithuthi ezingama-246, kuquka izithuthi ezikhaphukhaphu, iisedan, amaphela kunye neebhasi ezincinci. Uninzi lolwaphulo-mthetho lubandakanya abaqhubi abasebenza ngaphandle kweelayisenisi ezifunekayo.
“Ndifuna ukubulela kubasebenzi abathobela umthetho kwaye babeke iimfuno zabakhweli kunye nokhuseleko kuqala,” utshilo u-Alderman JP Smith, iLungu leKomiti kaSodolophu kwezoKhuselo noKhuseleko. “Nangona kunjalo, sazi kakuhle ukuba uninzi lwababoneleli bezothutho bagqithisa kumthamo osemthethweni wezithuthi zabo, kwaye abanye basebenza ngaphandle kweempepha-mvume zokuqhuba okanye zokusebenza. Abazali badlala indima ebalulekileyo kule nxaki. Xa ukhetha umboneleli wezothutho, gxininisa ekudibaneni nomqhubi, ujonge iziqinisekiso zakhe, kwaye uhlolele isithuthi sakho uxolo lwengqondo kunye nokunceda ukugcina abaqhubi bephendula.
Ukunyanzeliswa koMthetho emsebenzini
Iinzame zesiXeko zokuqinisekisa ukuthotyelwa kwemigaqo zidlulela ngaphaya kothutho lwabafundi. Kule veki iphelileyo, ii-arhente zogcino-mthetho zenze ukubanjwa kwabantu abangama-346 zaza zakhupha izohlwayo ezingama-71,963 ngenxa yokwaphulwa kwemithetho yendlela kunye nokwaphulwa kwemithetho kamasipala.
– AmaGosa oNyanzeliso loMthetho: Abanjwa angama-240 kwaye akhupha izohlwayo ezingama-6,696.
– Amagosa amaPolisa eNqila: Abambe abantu abangama-68 kwaye akhupha izohlwayo ezingama-3,245, afumana imipu emithandathu kunye nezip.
– Amagosa ezendlela aseKapa: Abanjwe ama-38, kubandakanywa ama-21 ngokuqhuba ephantsi kweempembelelo, abathandathu ngokuqhuba ngokungenankathalo, kunye ne-11 kwamanye amatyala. Baphumeza izigunyaziso ezili-1,339, bavalela izithuthi zikawonke-wonke ezingama-242, baza babhala ulwaphulo-mthetho oluyi-62,022.
Ukuqaphela uluntu
Iziko loNxibelelwano oluNgxamisekileyo loLuntu likwaphethe iziganeko ze-1,686 kwiveki ephelileyo, ukusuka kwimililo engama-98 kunye namatyala okubetha angama-73 ukuya kwizikhalazo zengxolo ezingama-235 kunye neengxelo ezingama-49 zobundlobongela basekhaya.
IsiXeko sikhuthaza abahlali, ingakumbi abazali, ukuba bahlale bephaphile kwaye bejonge phambili. “Ukuphaphama kwakho kunokwenza umehluko omkhulu,” wongezelela uAlderman Smith. “Funa ukhuseleko, buza imibuzo, kwaye uqinisekise ukuba impilo-ntle yabantwana bethu ihlala iphambili.”
Njengoko unyaka wokufunda uqhubeka, isiXeko siqinisekisa ukuzibophelela kwaso kwiindlela ezikhuselekileyo kwaye sihlaba ikhwelo kuye wonke umntu—abazali, abaqhubi bezithuthi, namalungu oluntu—ukuba adlale indima yakhe. Sikunye, sinokugcina izithuthi zabafundi kwindlela elungileyo, siqinisekisa uhambo olukhuselekileyo kubo bonke.

